Het profijt dat 700 Oegandese families hebben van Nederlandse kwekers

bieb

Nederlandse kwekers in Oost-Afrika krijgen kritiek. De teelt van rozen en sperzieboontjes buit werknemers uit, kost te veel water en vervuilt het milieu. Die indruk krijg je althans als je de media volgt. Sjaak de Bloois van stekproductie- bedrijf Xclusive in Oeganda laat een andere kant zien. Voor zijn medewerkers betekent een baan bij Xclusive vooruitgang.

De tientallen Nederlandse farms in landen als Ethiopië, Kenia en Oeganda liggen onder het vergrootglas van journalisten. Zo constateerde TV-programma Zembla in 2016 uitbuiting van werknemers en slechte arbeidsomstandigheden. Nederlandse rozenfarms in Ethiopië werden platgebrand vanwege 'landgrabbing'. Tegelijk zouden sommige telers wel heel veel geld verdienen in Oost-Afrika, terwijl hun medewerkers op een houtje bijten.

Dat gaat Sjaak de Bloois, mede-eigenaar en operationeel directeur van Xclusive Youngplants, aan het hart. De positieve impact van de Nederlandse bedrijvigheid in Oost-Afrika krijgt te weinig aandacht, vindt hij. Sjaak is geboren en getogen in het Westland, tussen de kassen, maar woont en werkt al sinds 2011 in Afrika. Hij is verliefd geworden op het continent. En op de mensen. Eerder dit jaar trouwde hij met een Oegandese en hij is voorlopig niet van plan terug te keren naar Nederland.

Wat trekt een jonge kerel naar Afrika om daar een eigen stekkenbedrijf te beginnen? "De vrijheid", zegt hij. "Als ik in Nederland was gebleven, zou ik op basis van mijn opleiding in een hokje worden geduwd. Zo van: hier is een catalogus, een leasebak en een glad pak: ga maar sales doen. In Afrika is mijn verantwoordelijkheid groter en mijn werk veelzijdiger: ik werk in de kas, train grote groepen mensen, werk achter de computer, doe afspraken buiten de deur, HR en ik ondersteun sales."

Over het bedrijf

Xclusive werd ruim vijftien jaar geleden opgericht door Nederlander Peter Benders en produceerde al die jaren chrysanten- en kalanchoëstekken (een bloeiende vetplant). "Het bedrijf wilde het assortiment uitbreiden. Ik had Ethiopië-ervaring in stekken voor de boomkwekerij. Zo ben ik erbij betrokken geraakt. In Oeganda is het klimaat perfect: het hele jaar door rond de 26 graden overdag en ’s nachts koelt het af naar ongeveer 17 graden. Voldoende irrigatiewater is er ook. De Oegandese stekjes zijn bij Nederlandse telers bekend om hun groeikracht, versheid en schappelijke prijs."

"We begonnen met één kas en een rekenmachine. Nu hebben we zevenhonderd mensen in dienst en twintig mensen  full time op onze administratieafdeling. Sinds mijn komst hebben we tweehonderd nieuwe mensen kunnen aannemen. Onze klanten zijn de grote kwekers in Nederland. Die maken elke week miljoenen potplantjes en bloemenboeketten met onze stekjes. Je vindt ze in de schappen van winkels als Intratuin, Ikea en Aldi. Die ketens beseffen meestal niet dat de plantjes uit Afrika komen. En de consumenten al helemaal niet."

Goede (secundaire) arbeidsvoorwaarden

Xclusive is MPS-gecertificeerd, een vereiste van de meeste inkopers op de Europese markt. Dat betekent dat het bedrijf moet voldoen aan hoge standaarden omtrent arbeidsomstandigheden en milieubescherming. Daarnaast probeert Xclusive zijn medewerkers de best mogelijke secundaire arbeidsomstandigheden te bieden. "Het bedrijf investeert tienduizenden euro’s per jaar in goede secundaire arbeidsvoorzieningen. Zo heeft Xclusive een eigen bedrijfskliniek met bijna gratis gezondheidszorg voor medewerkers en hun familie, kinderopvang en trainingsprogramma's."

"Onze kliniek behandelt duizend patiënten per maand aan ziekten zoals tyfus, malaria en Aids. Zelf hebben we ongeveer veertig mensen met Aids in dienst. Zij krijgen anoniem medicijnen van het bedrijf. Elk jaar huurt Exclusive NGO’s in om te vertellen over Aids-preventie, maar ook over seksuele voorlichting, huiselijk geweld, of borstkanker. Medewerkers kunnen hun kinderen gratis laten vaccineren. Elke maand hebben we acht tot vijftien bevallingen in de kliniek."

Daarnaast krijgen medewerkers de mogelijkheid zich te ontwikkelen. "Het leuke aan het vak is dat mensen niet geschoold hoeven te zijn. Het gros van het werk vergt gezond boerenverstand en motivatie. Het bewijs is onze Oegandese general manager. Cedi, die inmiddels alweer 23 jaar samenwerkt met Peter. Een diploma heeft hij nog steeds niet, maar hij geeft leiding in een miljoenenbedrijf met zeshonderd mensen. Een baan bij Xclusive betekent: een vast salaris, pensioen, een verzekering en een huis, kinderen die naar school kunnen."

MVO in de sector

"Het is onmogelijk om iedereen hier een Nederlands salaris te betalen. Het is zelfs onmogelijk om mijn medewerkers veel meer dan het marktgemiddelde hier in Oeganda te betalen. Daarmee zou je de lokale economie verzieken. De prijzen van rijst, houtskool en sigaretten zouden meestijgen. Dat betekent dat iedereen die niet bij ons werkt zijn boodschappen niet zou kunnen betalen. Het betekent ook dat lokale bedrijven geen medewerkers meer kunnen krijgen omdat ze allemaal naar ons zouden komen. In plaats daarvan bieden de best mogelijke secundaire arbeidsvoorwaarden."

Xclusive is geen uitzondering, aldus De Bloois. "Alle grote Nederlandse tuinbouwbedrijven in Oeganda hebben soortgelijke arbeidsomstandigheden voor hun medewerkers. Natuurlijk zijn we hier naast het goede klimaat ook voor de goedkope arbeid, maar waar we echt een kick van krijgen is de positieve impact die wij kunnen hebben middels een professionele business. Wat is er nu mooier dan geld verdienen met een businessmodel waar letterlijk duizenden Oegandese mensen profijt van hebben? Door hard te werken en niet onze hand op te houden bouwen wij samen met onze mensen een toekomst voor Oeganda."

Foto door Sam Deckers.

Facebook Twitter
Twitter LinkedIn™ Facebook Google+
Geschreven door Frans Tilstra op 26-07-17 www.xclusiveuganda.com

Wil jij op dit bieb-item reageren?

Laatste reacties