Zo krijg je voedselverspilling over de bühne bij consumenten

bieb

Voor de burger in ons is het duidelijk: eten weggooien vinden we zonde en dat doen we liever niet. Maar is de consument in ons ook bereid om te betalen voor oplossingen die voedselverspilling tegengaan? En is het eigenlijk wel reëel om dat op het bordje van de consument neer te leggen?

Iedereen heeft een aandeel

Voedselverspilling is een systeemprobleem waarbij het grootste deel van de verspilling uiteindelijk bij de consument plaatsvindt. Ze kopen te veel en gooien ook veel weg. Nou is het te makkelijk om te stellen dat consumenten dan maar minder moeten kopen. Hun handelingsruimte is beperkt. Zij bepalen bijvoorbeeld niet in welke portiegrootte iets wordt aangeboden. En ze zijn ook niet degenen die de campagnes bedenken die stimuleren tot consumeren.

Het verminderen van de voedselverspilling bij de consument ligt dan ook voor een belangrijk deel op het bord van de keten daarvoor en stakeholders daaromheen. Slimmere regelgeving, kleinere porties, grotere houdbaarheid en verantwoorde marketing zijn een paar mogelijkheden.

B2B-markt is er al

In de Business-to-Businessmarkt wordt al steeds meer vanuit die verantwoordelijkheid gedacht. Het is duidelijk dat het bestrijden van voedselverspilling allerlei en vooral economische voordelen oplevert. Verhogen van efficiency, verwaarden van reststromen, verlagen van kosten voor afvalverwerking: het loont om voedselverspilling te bestrijden. Er wordt ook voor deze oplossingen betaald. Er is markt.

Maar zelfs bij een super efficiënte keten zal er bij de consument nog steeds voedselverspilling plaatsvinden. Mensen schatten dingen nou eenmaal verkeerd in en hebben weinig grip op hun eigen gedrag. In die situatie zouden er ook hier via het mechanisme van de markt oplossingen kunnen worden aangeboden.

Oplossingen voor de consument

Vergelijk het met verspillen van energie. De verwarming die brandt in het huis waar niemand is, is als het eten dat bederft zonder gegeten te worden. De slimme thermostaat van de voedselverspilling is dan zoiets als de slimme koelkast die een boodschappenlijst produceert, gebaseerd op wat er nog ligt en wie er de komende dagen in huis zijn. Precies genoeg, nooit teveel. De tijdklok is diezelfde koelkast die producten herkent en harder gaat koelen als dat nodig is om houdbaarheid te vergroten. En het isolatieplan voor je huis is het advies van de boodschappenexpert die je vertelt hoe je slimmer inkoopt en alles wat je koopt efficiënt gebruikt.

Geen probleem, geen vraag

Hoe staat het dan nu bij die consument? Omdat het grootste deel van de voedselverspilling bij hen plaatsvindt, zou je verwachten dat er ook veel behoefte is daar wat aan te doen en dat er een vraag is naar oplossingen. Heel veel verder dan gratis tips en acties voor vershouddozen met korting lijken we echter nog niet te komen. Terwijl we jaarlijks per persoon voor € 150,- weggooien.Dat is een mooi bedrag per gezin en een markt met een potentieel van miljarden.

Het fundamentele probleem is vooral dat we geen probleem ervaren. Zonder probleem is er geen behoefte aan een oplossing. Er is geen vraag. Er is geen markt.

Voorbeeld: Instock

Ter illustratie: in de Maatschappelijk Imago Monitor onderzochten we hoe mensen aankijken tegen een initiatief als restaurant Instock, waar voedselverspilling letterlijk op het menu staat. 59% van de respondenten vond Instock aansprekend tegenover maar 15% die dat niet vond. Vooral het onderwerp voedselverspilling sprak ze aan (71%).

Opvallend was dat ze de doelgroep van het project – en daarmee dus zichzelf – veel minder aansprekend vonden (30%). Instock lost vooral het probleem van Albert Heijn op, zo lijkt de teneur. Het is niet het probleem van de mensen die daar lekker komen eten.

Probleem aanpraten

Er is nog geen consumentenmarkt voor het bestrijden van voedselverspilling, omdat veel consumenten het niet als hun probleem ervaren. Of omdat ze het probleem niet groot genoeg vinden.

Een van de belangrijkste opdrachten in de strijd tegen voedselverspilling is het vergroten van de bewustwording. Dat is dan ook de context om te kijken naar producten als Kromkommer, Instock en Barstensvol. Zij lossen niet het probleem van voedselverspilling bij de consument op, maar – net als vele andere sociale ondernemers – zijn in de eerste plaats 'agendasetters', 'campaigners' en 'changemakers'. Ze verkopen rinkelende alarmbellen in de vorm van aantrekkelijke producten. Die producten zijn als kleine spandoekjes voor activistische consumenten. Met elkaar werken ze aan een groter bewustzijn rondom voedselverspilling. Met elkaar praten ze ons zo een probleem aan. Zodat er een markt kan ontstaan met oplossingen waar we allemaal behoefte aan hebben. 

Deze 'agendasetters' als Instock en Kromkommer deden ook mee aan een Ontkiem je Kracht, een innovatieprogramma van MVO Nederland. Het  programma is speciaal opgezet voor ondernemers die met hun vernieuwende innovatie, product of werkwijze hun organisatie en daarmee de voedselketen willen verduurzamen. Ontkiem je Kracht helpt je in drie maanden stappen te maken die nodig zijn voor (meer) succes. Lees meer op de website van MVO Nederland.

Facebook Twitter LinkedIn™
Twitter LinkedIn™ Facebook Google+
Geschreven door Bas van Haastrecht op 25-07-17 mvonederland.nl/netwerken/mvo-netwerk-food-agribusiness/ontkiem-je-kracht

Wil jij op dit bieb-item reageren?

Laatste reacties

Er is nog geen consumentenmarkt voor het bestrijden van voedselverspilling, omdat veel consumenten het niet als hun probleem ervaren. Hoe creëren we deze markt?

Initiatiefnemer

Deelnemers