Wat te doen met 40.000 ton ongewenste bijvangst?

MATCHED
This challenge has been matched
Wat te doen met 40.000 ton ongewenste bijvangst?
MATCHED
challenge

Vanaf 2019 moeten vissers alle ongewenste bijvangst (discards) meenemen aan land. De vraag is: Wat kunnen vissers doen met een reststroom die niet voor humane consumptie mag worden gebruikt? Visspecialist Nico Waasdorp zoekt naar oplossingen die deze reststroom waarde kunnen geven. Denk je mee?

Probleem

In 2019 gaat de aanlandplicht in. Dat betekent dat vissers alle discards (ongewenste bijvangst) mee moeten nemen aan land. Voor de invoering van deze wet werden de discards teruggegooid in zee. Circa 20 procent leefde dan door en de rest dwarrelde naar de zeebodem als voedsel voor andere zeedieren. Doel van de aanlandplicht is om de vissers te dwingen selectiever te vissen en zo min mogelijk bijvangst te vangen. Door de gevarieerde visserij is geheel zonder bijvangst vissen niet mogelijk, maar het streven is naar minder. Momenteel wordt het aantal discards voor de Nederlandse vloot geschat op 40.000 ton per jaar. Dankzij innovaties en selectiever te vissen zal de bijvangst een stuk minder worden. Nog steeds zal er ongeveer 20.000 ton reststroom overblijven. Momenteel worden de visresten gebruikt voor fokkerijen, biovergisting en petfood. Het zou zonde zijn als deze verse eiwitrijke vis alleen voor deze doeleinden wordt gebruikt. Ik ben daarom op zoek gegaan naar andere oplossingen.

Op expeditie

Afgelopen jaar deed ik mee aan de KIA Expeditie Circulair Ondernemen en ben ik op zoek gegaan naar oplossingen voor het verwaarden van de enorme bulk aan discards dat niet over boord gegooid mag worden en ook niet voor humane consumptie mag worden gebruikt. Mede door Foodvalley NL en MVO Nederland is er een hackathon bedacht. We hebben met studenten van de Wageningen Universiteit gebrainstormd en hieruit zijn diverse ideeën gekomen. Met een aantal ideeën was ik zelf al bezig, maar er zijn ook nieuwe ideeën uit voortgekomen (zie de resultaten van de hackaton in het rapport hieronder). Ik bekijk nu wat de mogelijkheden hiervoor zijn. In de expeditie ben ik aan de slag gegaan met vissilage (lokale installatie neerzetten voor visresten en discards) en petfood (vers en 100% seafood).

Vissilage

Op dit moment worden de visresten met grote vrachtwagens opgehaald en o.a. naar de Cuxhaven in Duitsland gebracht. Dit is eigenlijk waanzin, want alles wat je lokaal kunt doen bespaart enorm veel transportkosten en CO2-uitstoot. Om hier een oplossing voor te vinden werk ik onder andere samen met Wageningen in een consortium. Onlangs hebben we een aanvraag ingediend voor een proefopstelling voor een vissilage-installatie bij de visafslag in IJmuiden. Op deze wijze zou het mogelijk zijn om lokaal en kleinschalig de discards en visresten te kunnen verwerken tot vissilage. In het consortium zitten ook varkenshouderijen, die deze vissilage willen gebruiken in hun veevoer.

Project in Afrika

Parallel aan dit project loopt er een vergelijkbaar project in Afrika. In veel Afrikaanse landen worden visresten weggegooid, omdat men niet over de juiste technologie beschikt en er geen geld is voor een fabriek. Omdat de vissilage-installatie kleinschalig is en lokaal kan worden neergezet, is het goed toepasbaar op viskwekerijen en visserijen in Afrika. Op deze wijze kunnen ze hun eigen visresten verwerken tot veevoer of bodemverbeteraar. Als de proefopstelling in Nederland goed werkt, dan kunnen we het project uitrollen in ontwikkelingslanden. We hebben een compleet consortium, dus als alles lukt is het een kwestie van uitrollen.

Petfood

Petfood is een ander project waar we aan werken. In de traditionele petfood zitten samengestelde reststromen van vis, kip, vlees en granen. Slechts 5 procent is afkomstig van vis. De discards lenen zich goed voor het maken van mooie producten die niet gemengd zijn, maar bestaan uit 100% pure vis. Ons doel is het neerzetten van een mooie productlijn met een goed verhaal. De marketing erachter is nog een uitdaging. Waarom zou een klant mijn product kopen?

Uitdaging en vraag aan de community

De grootste uitdaging waar we voor staan is dat de discards ongesorteerd worden aangevoerd. Vissers hebben geen tijd om de discards op zee te sorteren; het zal aan wal moeten gebeuren. Dagelijks hebben krijgen we te maken met 10 000 kilo discards. Het is een versproduct, dus het moet heel snel aan land worden uitgesorteerd. Hoe kunnen we op een betaalbare en snelle manier de kleine vissoorten eruit sorteren? Dat is voor ons een grote uitdaging. Als er mensen zijn die ideeën hebben voor een haalbaar en betaalbaar plan, dan is dat zeer welkom.

Ook andere ideeën voor het verwaarden van deze reststroom zijn welkom. We willen hoger in de piramide komen.  Ook staan we open voor nieuwe samenwerkingsverbanden. En mochten er partijen zijn die op zoek zijn naar eiwitbronnen, neem dan gerust contact met mij op!

Report hackathon on fish discards

Ook aan de slag met het tegengaan van voedselverspilling? Doe inspiratie op met het e-book Voedselverspilling: de houdbaarheidsdatum nabij, met voorbeelden van de Ladder van Moerman uit de praktijk.

Read more
Related SDGs what are SDGs
There are no matches yet. Match to this challenge

Do you want to comment on this challenge?