Hoe maak je winst met reststromen?

Hoe maak je winst met reststromen?
solution

Food Valley Nederland en MVO Netwerk Food & Agribusiness organiseerden onlangs de bijeenkomst ‘winst maken met reststromen’. Waar liggen kansen voor de circulaire economie en hoe vertaal je die naar een rendabel business model? Het verwaarden van reststromen, hoe doe je dat? Lees hier de highlights van deze inspirerende dag.

Kansen creëren met circulaire economie

In een volle zaal trapt Louise Vet, directeur Nederlands Instituut voor Ecologisch Onderzoek (NIOO) en hoogleraar Wageningen UR, de bijeenkomst af. Ze legt uit waarom het sluiten van kringlopen cruciaal is en hoe daarmee kansen gecreëerd kunnen worden voor de agrifood sector. “Onze lineaire aanpak leidt tot vernietiging van natuurlijk kapitaal. Onze economie moet passen in de natuur en niet andersom.”

Ze deelt een paar lessen uit de natuur:

  1. Afval = voedsel. In de natuur bestaat geen afval.
  2. Denk in systemen. In systemen draait het om diversiteit, verbondenheid, samenwerking en afhankelijkheid.
  3. Geef terug aan de bodem. Laten we biomassa hoogwaardig gebruiken en bodemdegradatie voorkomen.

Een circulaire economie is meer dan het sluiten van kringlopen. Het is een economie die in harmonie is met de planeet. Ze geeft een aantal inspirerende voorbeelden van systeemdenken:

      - Poep = goud door belangrijke nutriënten terug te winnen, zoals fosfaat.
      - Vitens wint humuszuren (bodemverbeteraar) uit drinkwater.
      - Chaincraft ontwikkelt mengcultuurfermentatie technologieën waarmee biobased        
        chemicaliën geproduceerd kunnen worden.
      - Rotterzwam en GRO-Holland gebruiken koffiedik als bodem voor paddenstoelenkweek.
      - Grassa haalt meer uit gras en gewas: hoogwaardige, eiwitrijke veevoeding én een   
        goede bestemming voor de reststromen.

De gemeenschappelijke deler van deze voorbeelden is dat de initiatiefnemers dit niet in hun eentje hebben gerealiseerd. "Werken aan systeemverandering doe je samen. Deel kennis, middelen en competenties om samen te innoveren.”

KIA Expeditie Circulaire Economie

Ook de bedrijven die deelnamen aan de KIA Expeditie Circulair Ondernemen beamen het belang van kennisuitwisseling en samenwerking. Het afgelopen jaar gingen zij concreet aan de slag met reststromen en circulair verpakken. Onder leiding van dagvoorzitter Pieter van den Herik (Programmamanager Circulaire Economie bij MVO Nederland) presenteerden vijf van de acht bedrijven hun resultaten en geleerde lessen. Hoe kwamen zij van idee tot concrete actie?

Aan de slag met sinaasappelschillen

Yvonne van Asselt (Coop Supermarkten) is aan de slag gegaan met sinaasappelschillen. Iedereen kent de sinaasappelpersen in de supermarkten. Lekker en vers, maar wat doe je met de sinaasappelschillen? Yvonne heeft een paar ideeën uitgewerkt en staat nu voor de keuze welke business case uit te werken. Zo is er de optie om de schillen te gebruiken in schoonmaakmiddelen. Haar belangrijkste geleerde les: Ga letterlijk op expeditie, met een ‘open mind’ en begin klein. “Coop kent veel verschillende reststromen (tot aan broodkruimels), maar je kan niet alles in één keer veranderen. Kies één stroom en maak dat zo concreet mogelijk.”

Op zoek naar de juiste business case

Olav Geleyns (Sodexo) heeft verschillende reststromen in kaart gebracht, maar nog niet de juiste business case gevonden. Zijn belangrijkste geleerde les: "Kijk goed naar de ‘echte’ feiten en het effect van acties. Neem bijvoorbeeld frituurvet: 100 ton frituurvet is slechts genoeg voor 1 vlucht van Amsterdam naar Chicago. Houdt ook rekening met ontwikkelingen als het nieuwe werken. Die maken het aantal bezoekers onvoorspelbaar voor cateringmanagers."

Werken aan nieuwe verdienmodellen

Jeroen de Jong (Dishman Netherlands) verwerkt wolvet tot onder andere cholesterol. Aan dat proces houdt hij een afvalwaterstroom met veel sulfaat over. Dat is slecht voor het oppervlaktewater. Een reststroom uit de aardappelindustrie bevat veel kalium. Dishman mengt deze twee met elkaar tot kaliumsulfiet en dat wordt gebruikt in diervoer. Zijn belangrijkste geleerde les: “Samenwerken vraagt vaak om een ander verdienmodel. En let goed op het borgen van voedsel- en voederveiligheid, want de perceptie bij dit soort reststromen is vaak negatief.”

Ketenbreed samenwerken

Visspecialist Nico Waasdorp vertelt over de aanlandplicht die in 2015 is geïntroduceerd. Dat betekent dat vissers alle discards (ongewenste bijvangst) mee moeten nemen aan land. Voor de invoering van deze wet werden de discards teruggegooid in zee. Circa 20 procent leefde dan door en de rest dwarrelde naar de zeebodem als voedsel voor andere zeedieren. De vraag is: wat doen vissers met deze reststroom die niet voor consumptie gebruikt mag worden? In de expeditie heeft Waasdorp drie initiatieven uitgewerkt:

1) Vissilage (lokale installatie neerzetten voor visafval)
2) Petfood (vers en 100% seafood)
3) Bijvangst = best bijzonder. Samen met De Viswijzer heeft Waasdorp een voorstel ingediend bij RVO om de consument meer bijvangst te laten eten. Catch of the Day, nieuw, lekker en met de seizoenen mee.

Zijn belangrijkste geleerde les: “De grootste winst is persoonlijke winst. Ik zit nu in vele netwerken en consortia en werk meer ketenbreed.”

Verduurzamen van verpakkingen

Ronald Grondsma, Vereniging van Keurslagers is op zoek gegaan naar de kansen voor circulaire verpakkingen. In samenwerking met Paardekoper Verpakkingen heeft hij drie producten getest en een goed alternatief gevonden. Nu doet hij onderzoek naar de kosten. “Voorwaarde voor succes is dat we het kunnen wegzetten tegen lage kostprijs.” Zijn belangrijkste geleerde les: “Kom in actie, zeker in een behoudende branche als die van keurslagers is een proactieve houding nodig. Uniek aan deze expeditie is dat het aanzet tot nadenken. Ik heb veel kennis binnengehaald, ben in contact getreden met experts en heb mijn horizon verbreed.”

Deelnemen aan de volgende expeditie?

Deze expeditie was een samenwerking tussen FoodValley Nederland en MVO Netwerk Food & Agribusiness van MVO Nederland. Gerard Teuling (Sectormanager Food & Agribusiness bij MVO Nederland): “Het mooie ervan is dat je mensen bij elkaar brengt die elkaar niet kennen. Samen gaan ze verkennen en experimenteren.” In september start een nieuwe expeditie Circulaire Economie. Heb je interesse? Meld je dan aan bij Gerard Teuling.

Read more
There are no matches yet. Match to this solution

Do you want to comment on this solution?